تأثیر اعمال عبادی در استحکام بنیان خانواده از منظر قرآن کریم و روایات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌پژوه روان‌شناسی و معارف اسلامی، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 مربی و دبیر آموزشی گروه علمی تربیتی روان‌شناسی، مجتمع آموزش عالی بنت‌الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

باتوجه به گسترش روزافزون ناهنجاری‌های خانوادگی در جوامع امروزی که پیامدهای نگران‌کننده‌ای همچون افزایش آمار طلاق، گسست عاطفی، فرار از خانواده، انزوای والدین و فروپاشی بنیان‌های اخلاقی را در پی دارد، در پژوهش حاضر با استناد به مبانی مستحکم قرآنی و آموزه‌های اصیل دینی، راهکارهای عملی و کاربردی برای پیشگیری و کاهش این آسیب‌ها بررسی شد. یافته‌های تحقیقات میدانی و تجربی در جوامع اسلامی نشان می‌دهد که عبادت حقیقی و همه‌جانبه- یعنی اطاعت آگاهانه و خاضعانه از خداوند با اتکا بر معرفت و عمل صالح- نقشی محوری و تحول‌آفرین در تحکیم روابط زوجین، استحکام بنیان خانواده، تقویت پیوندهای عاطفی و پیشگیری از ناهنجاری‌های خانوادگی دارد. انسان‌های فرهیخته و خردمند که با بهره‌مندی از موهبت عقل و اختیار، ارتباطی عمیق و معنوی با پروردگار برقرار کرده‌اند، توانسته‌اند با نگاه عبادی به تمامی ابعاد زندگی، از جمله مدیریت خانه، تعامل با همسر، تربیت فرزندان و حتی فعالیت‌های اجتماعی، فضایی مملو از آرامش، محبت و معنویت را در خانواده ایجاد کنند. این نگرش توحیدی و جامع‌نگر، نه‌تنها کارکردهای فردی و خانوادگی را متحول می‌کند، الگویی اثربخش برای دیگر افراد جامعه است. پژوهش حاضر با تأکید بر نقش بنیادین عبادت در سبک زندگی اسلامی، درصدد تبیین راهکارهای عملی برای نهادینه‌سازی فرهنگ عبادت در خانواده‌های مسلمان است.

کلیدواژه‌ها


  1. * قران کریم (1392). مترجم: مکارم شیرازی، ناصر. قم: انتشارات شریعت.

    * نهج البلاغه (1379). مترجم: دشتی، محمد. قم: نشر الهادی.

    1. ابن‌منظور، محمدبن مکرم (1369). لسان العرب. بیروت: دارالفکر للطباعة و النشر و التوزیع.
    2. آمدی، عبدالواحد (1366هـ.ق). غررالحکم و دررالکلم. تهران: دانشگاه تهران:
    3. بابازاده، علی اکبر (1368). مسائل ازدواج و حقوق خانواده. تهران: نشر بدر.
    4. جوادی آملی، عبدالله (1389). مراحل اخلاق در قران. قم: نشر اسراء.
    5. جوادی آملی، عبدالله.، و دشتی، محمد (1378). شرح نهج البلاغه. تهران: مشهور.
    6. دشتی، محمد(1378). نهج الحیاة. تهران: مشهور.
    7. دیلمی، محسن.، و موسوی، حسن بن محمد (1395هـ.ق). ارشاد القلوب. بی‌جا: مؤسسه فرهنگی دار الحدیث.
    8. راغب اصفهانی، حسین بن احمد (1412هـ.ق). مفردات. قم: دارالحدیث.
    9. ری شهری، محمد (1383). منتخب میزان الحکمة. قم: دارالحدیث.
    10. طباطبایی، محمد حسین (1417هـ.ق). المیزان فی تفسیر القران. بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات.
    11. طبرسی، فضل بن حسن (1405هـ.ق). مجمع البیان فی تفسیر القران. تهران: مکتب الأعلام الإسلامی .
    12. فیومی، احمدبن محمد (1414هـ.ق). المصباح المنیر. قم: مؤسسه دارالهجرة.
    13. قائمی، علی (1371). در مکتب فاطمه(س). تهران: امیری.
    14. قرشی، علی‌اکبر (1331). قاموس القران. بیروت: دارالکتب الاسلامیه.
    15. کجوری، محمدباقر (1389). خصائص فاطمیه. قم: اندیشه هادی.
    16. کلینی، محمدبن یعقوب (1360). اصول کافی. تهران: اهل‌بیت(ع).
    17. لاهوری، محمد اقبال (1362). احیای فکر دینی در اسلام. تهران: رسا قلم.
    18. لشتی زند، ابراهیم (1378). دردانه هستی. تهران: مشهور.
    19. متقی هندی، علی‌بن حسام (1413هـ.ق). کنزالعمال فی سنن الاقوال و الافعال. بیروت: مؤسسه الرسالة.
    20. مجلسی، محمدباقر (1403هـ.ق). بحارالانوار. بیروت: مؤسسه الوفاء.
    21. مطهری، مرتضی (1383). اسلام و مقتضیات زمان. تهران: صدرا.
    22. مطهری، مرتضی (1383). نظام حقوق زن در اسلام. تهران: صدرا.
    23. مکارم شیرازی، ناصر (1374). تفسیر نمونه. بیروت: دالکتب الاسلامیة.
    24. موسوی خمینی، روح الله (1378). شرح چهل حدیث. تهران: مؤسسه تنظیم آثار.